Adres

Zeedijk 9
8757 JV Gaast


Toegang

Gratis
Betaald
Minder validen


Contact

Sietze Stellingwerf
It Fjouwerkant 25
8711 KM Workum
06-51077040
sietze.stellingwerf@gmail.com

KERKEN - Dorpskerk - INFORMATIE

De prachtig aan de IJsselmeerkust gelegen kerk van Gaast in de gemeente Súdwest Fryslân (voorheen Wûnseradiel) lijkt op het eerste gezicht veel jonger dan hij is. De buitenste mantel van bakstenen werd begin twintigste eeuw rond een kern uit vermoedelijk de veertiende eeuw gebouwd.

Huidig gebruik

De dorpskerk van Gaast is op 23 november 2018 overgenomen door de Stichting Alde Fryske Tsjerken en in beheer gekomen bij een Plaatselijke Commissie die tevens de kerk van Ferwoude onder haar hoede heeft. De Plaatselijke Commissie organiseert concerten en exposities en verhuurt de kerk voor rouw- en trouwdiensten en andere bijzondere bijeenkomsten (jubilea, familie, organisaties).

PLAATSELIJKE COMMISSIE

De Plaatselijke Commissie van Gaast-Ferwoude kunt u bereiken door contact op te nemen met het contactadres dat u links op deze pagina vindt.

360° foto's


Bouwstijl

Zaalkerk met dakruiter

Ligging

Het ruim tweehonderd inwoners tellende dorp Gaast ligt aan de kust van het IJsselmeer, halverwege Makkum en Workum, aan de voormalige Zuiderzeedijk. Het dorp ligt op een natuurlijke verhoging in het landschap, zoals de naam al aangeeft, want een gaast is een zandige hoogte. Het dorp is waarschijnlijk al in de vroege middeleeuwen ontstaan en wordt op een lijst uit 1270 genoemd als Lutkegast (kleine gaast).

Datering

De kerk van Gaast dateert vermoedelijk uit de veertiende eeuw. De kerk werd in 1906 met kleine bakstenen ommetseld, zodat zij op het oog ongeveer even oud lijkt als de voormalige gereformeerde kerk in het dorp. De dakruiter dateert uit 1763.

Restauratie

De kerk is in 2014 gerestaureerd.

Exterieur

De kerk heeft een driezijdige koorsluiting, drie grote spitsboogvensters in de zuidmuur en een dakruiter op de westelijke gevel. De kerk is in 1906 geheel ommetseld met baksteen. De noordmuur is blind, op een klein halfrond venster na. De ingang bevindt zich thans aan de westzijde.

Interieur

Het eenvoudige eikenhouten interieur dateert uit de achttiende eeuw. In 1850  werd er een nieuw gewelf aangebracht. De granieten vloer zou over de oude zerken heen zijn aangelegd. In de kerk hangen drie prachtige kronen, die (volgens dezelfde bron: ‘De historie gaat door het eigen dorp’, IV, Ale Algra, 1958) uit de voormalige synagoge Bolsward afkomstig zouden zijn. Op twee grote borden, gemaakt door Auke Fekkes Bijlsma, worden de namen genoemd van de predikanten die Gaast en Ferwoude hebben gediend.

In het voorportaal hangt een gedenksteen die aan de kerk geschonken is door evacués uit Maasniel in Limburg, die in de Tweede Wereldoorlog in de regio waren ondergebracht en in de kerken van Gaast en Ferwoude hun erediensten hielden. Eenzelfde gedenksteen bevindt zich in de kerk van Ferwoude, met als opschrift ‘Dankbare herinnering aan ons verblijf. Namens de evacués, C. Jansen. Pr., Maasniel’.

Toren

De houten dakruiter uit de achttiende eeuw heeft dubbele galmgaten en een ingesnoerde spits. De toren is eigendom van de Stichting tot Behoud van Monumenten in de gemeente Súdwest Fryslân. In de toren hangt een klok die in 1718 is gegoten door Jan Albert de Grave uit Celle, een dorp 35 km ten noordoosten van Hannover. Het mechanisch torenuurwerk is gemaakt door de gebroeders Van Bergen uit Midwolda. Het uurwerk is in bedrijf en wordt dagelijks opgewonden.

Orgel

Het orgel uit 1860 is gebouwd door Willem Hardorff.  

AGENDA