Home

Actueel

Kerken

Over ons

Word donateur

Webwinkel

Contact

11-10-16

Heropening Van Harenskerk Sint Annaparochie

Na een bijzondere restauratie is de Van Harenskerk in Sint Annaparochie op woensdag 26 oktober 2016 officieel heropend. De bijeenkomst werd bezocht door ruim tachtig belangstellenden, onder wie burgemeester Gerrit Krol en wethouder Nel Haarsma van de gemeente het Bildt.

De officiële openingshandeling werd verricht door directeur Kris Callens van het Fries Museum. Na het woord van welkom door voorzitter Jan Kersbergen van de Stichting Alde Fryske Tsjerken en een toelichting op de restauratie door architect Harmen Grunstra, onthulde Callens de grafzerk van Steven Dirks, een notabele uit Sint Annaparochie die leefde in dezelfde tijd als Saskia van Uylenburgh en wellicht ook haar huwelijk met schilder Rembrandt van Rijn in 1634 heeft meegemaakt. Dat huwelijk vond plaats in de voorganger van de huidige kerk die dateert uit 1684. Van die voorganger is maar weinig bewaard gebleven en meegenomen naar de nieuwe Van Harenskerk. Eigenlijk alleen een paar psalmborden en het torenuurwerk.
De grafzerken die dit voorjaar bij de restauratie van het interieur onder de houten vloer van de Van Harenskerk tevoorschijn kwamen, komen ook uit de vorige kerk. ,,Via deze zerken kom je Rembrandt en Saskia heel dicht op de huid", aldus directeur Gerhard Bakker. ,,Je kunt nu de graven zien van mensen die in hun tijd hier in Sint Annaparochie geleefd hebben. Vaak worden bij restauraties de oude zerken maar gauw weer onder de houten vloer teruggestopt om meerkosten te voorkomen. Omdat hier een belangrijk stuk Bildtse geschiedenis weer zichtbaar gemaakt kon worden, hebben wij besloten de zerken opnieuw als vloer te gaan gebruiken."

Verzakking
Architect Harmen Grunstra uit Bolsward legde uit dat er niet alleen een cultuurhistorische, maar ook (en vooral) een constructietechnische reden was om de zerken als vloer te gaan gebruiken. ,,De houten vloer rustte namelijk op stapeltjes stenen (poeren) die op de grafzerken waren gemetseld. De grafzerken zelf waren ernstig aan het verzakken en lagen schots en scheef. Het is een klein wonder dat de kerkgangers nooit door de houten vloer gezakt zijn. Als we de vloer terug hadden willen aanbrengen, dan zou die niet zo maar op de zerken gefundeerd kunnen worden, want dat verzakken gaat maar door. Dan zou je over vijftig jaar weer een probleem hebben."
Er waren heel wat besprekingen voor nodig om uiteindelijk tot de huidige oplossing te komen, vertelde Grunstra. ,,De zerken liggen zo veel mogelijk op dezelfde plek als waar ze gevonden zijn; er hoefden er maar een paar verplaatst te worden. Zo lagen ze dus ooit ook in de kerk waarin Rembrandt en Saskia trouwden."
Projectleider Peter de Haan van Saskia 400 deed nog eens de bijzondere geschiedenis van Saskia van Uylenburgh uit de doeken. Hij riep de Plaatselijke Commissie Sint Annaparochie op om mee te doen aan het project Under de Toer in het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018. ,,Jullie hebben hier goud in handen. Iedereen is stinkend jaloers op jullie. Een paar jaar geleden is hier al eens het huwelijk van Rembrandt en Saskia nagespeeld. Froukje de Jong-Krap heeft een prachtig boek over haar geschreven. Jullie hebben zelf al eens een tentoonstelling ingericht. Met relatief weinig moeite valt daar een prikkelend project van te maken voor de toeristen van 2018."
Vrijwilligers
Voorzitter Teake Brandsma van de Plaatselijke Commissie gaf een toelichting op een drietal grafzerken die nu aan het licht zijn gekomen. Hij beloofde Peter de Haan om diens suggestie nog eens te bespreken met zijn vrijwilligers van de Plaatselijke Commissie.
De Van Harenskerk staat vermeld in het eerder dit jaar verschenen boek met de honderd mooiste Kerkinterieurs in Nederland. ,,Dat betekent dat we allicht meer bezoekers zullen krijgen. Om de kerk vaker open te kunnen stellen, zijn er echter meer vrijwilligers nodig. Die zijn van harte welkom. Misschien kan ook de gemeente het Bildt daaraan denken als ze bezigheden zoekt voor uitkeringsgerechtigden. Wij zouden die hier met veel plezier ontvangen en begeleiden."
De onthulling van de grafzerk van Steven Dirks werd voorafgegaan door een solo op bugel van Lisanne Terpstra, die het laatste deel speelde van het stuk Intrada van Otto Ketting (1958). Pietrix Rozendal zong het Saskia-lied, op orgel begeleid door Eerde Kalsbeek. Die verzorgde ook een muzikaal intermezzo, met het stuk Magnificat quinti toni van Johann Pachelbel (1653-1705).

Fondswerving
De restauratie van de Van Harenskerk is financieel mogelijk gemaakt door bijdragen van:
  • Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (subsidieregeling BRIM)
  • Provincie Fryslân (subsidieregeling restauratie monumenten)
  • Gemeente het Bildt
  • Stichting Bildtse Belangen
  • Stichting Carelshaven in opheffing
  • Stichting Reginafonds
  • Gravin Van Bylandt Stichting
  • Prins Bernhard Cultuurfonds
  • Koninklijke Smilde Fonds
  • Meindersma-Sybenga Stichting
  • Stichting Bouwcultuurfonds Friesland
  • Dr. Hendrik Muller's Vaderlandsch Fonds
  • Bredius-Stichting
  • Een Amsterdams fonds dat anoniem wil blijven
  • Extra bijdragen van onze donateurs t.b.v. het zerkenplan

Een fraaie toeristische Rembrandt & Saskiaroute die onder meer Grote Kerk in Leeuwarden (dooplocatie Saskia) met de Van Harenskerk (trouwlocatie) in St. Annaparochie verbindt is hier te downloaden.

In het voorjaar van 2017 vindt een aparte bijeenkomst plaats voor alle donateurs van de Stichting Alde Fryske Tsjerken die in de zomer van 2016 een extra bijdrage hebben overgemaakt voor het zerkenplan.